Activiteiten aan de zuidkust van IJsland - bezienswaardigheden en dagtours

Heb je een gids nodig om de Katla-ijsgrot te bezoeken?

De Katla-ijsgrot bevindt zich op de Kötlujökull, een uitlopersgletsjer van de Mýrdalsjökull, op zo'n 20 kilometer van Vík. Het asfalt houdt lang voor het ijs al op. Tussen Route 1 en de gletsjer liggen zwarte vulkaanzanden, oude lavavelden en ondiepe riviertjes.

Deze ruige gletsjersporen zijn alleen begaanbaar met een speciaal aangepaste Super Jeep waar uitsluitend touroperators mee rijden. Gewone huurauto's en standaard 4x4's redden het hier absoluut niet; op eigen houtje kom je niet verder dan het asfalt.

Bovendien is een gids wettelijk verplicht. Natuurlijke ijsgrotten liggen in dynamisch gletsjerdomein, waar smeltwater nieuwe geulen uitslijpt en sneeuw gevaarlijke spleten kan verbergen. Volgens de IJslandse wetgeving mag je een grot alleen betreden onder begeleiding van een gediplomeerde gletsjergids en met gecertificeerde veiligheidsuitrusting.

Elke Katla-tour vanuit Vík is inclusief beide, net als alle benodigde uitrusting zoals stijgijzers en helmen. Hetzelfde geldt voor Vatnajökull: ook daar zijn bezoeken altijd begeleid en vergunningplichtig, en het nationaal park ziet streng toe op de toegang.

De conclusie is simpel: je boekt een tour, verzamelt in Vík of laat je oppikken in Reykjavík, en de gids zorgt voor een veilige tocht op het ijs. Je hoeft zelf alleen nog maar te kiezen welke grot je wilt zien, in welk seizoen je reist en welke bezienswaardigheden je onderweg wilt meepikken.

Tour hiervoor

Reykjavík: Katla-ijsgrot en tour langs de zuidkust4.7★ (1,354) · Duur 12 uur · Ophalen bij hotel · Gratis annuleren

Vanaf€250Data bekijken →

Leeftijdsgrenzen en conditie voor ijsgrottours

IJsgrottours staan meestal aangeschreven als 'gemakkelijk', maar ze stellen wel degelijk harde fysieke eisen, en die verschillen per aanbieder. De Katla-kleine-groepstour vanuit Vík is niet toegankelijk voor kinderen onder de 8 jaar, rolstoelgebruikers of mensen met hartproblemen, en vermeldt duidelijk dat het oneffen terrein niet geschikt is voor wie slecht ter been is.

Een andere Katla-tocht omschrijft de tocht juist als heel licht: circa 20 minuten wandelen over een zandpad en 10 minuten op de gletsjer zelf.

Bij Jökulsárlón liggen de leeftijdsgrenzen vaak hoger.

De Crystal Ice Cave Super Jeep Tour hanteert een minimumleeftijd van 6 jaar, de Original Ice Cave Tour trekt de grens bij 10 jaar, de Ice Cave and Glacier Exploration Tour vraagt minimaal 13 jaar en bij de Blue Ice Cave Tour en gletsjerwandeling moet je minimaal 14 zijn.

Voor de tocht naar de felblauwe grot laat één organisatie zwangere reizigers tot 6 maanden zwangerschap op eigen risico mee en weigert deelnemers vanaf 7 maanden, omdat de rit per Super Jeep flink schudt.

Andere aanbieders raden deelname tijdens de hele zwangerschap om die reden af.

Heb je last van je knieën of gewrichten? Neem de aanwijzingen over leeftijd en conditie dan serieus bij het boeken en kies een tocht waarvan de wandeling aansluit op wat je aankunt.

De wandeling naar Katla is 1 tot 2 kilometer over oneffen terrein, en lopen op stijgijzers vraagt meer van je uithoudingsvermogen dan het woordje 'makkelijk' doet vermoeden.

Tour hiervoor

Jökulsárlón: Crystal Ice Cave superjeeptour4.2★ (1,755) · Duur 2,5 uur · Gratis annuleren

Vanaf€151Data bekijken →

Beste reistijd: Katla het hele jaar, de kristalgrot alleen in de winter

Katla is de ijsgrot die het hele jaar openblijft. Bezoekers kunnen er in elk seizoen naartoe, en hij blijft zelfs aan het einde van de zomer toegankelijk wanneer veel Vatnajökull-grotten rond Jökulsárlón niet stabiel of gesloten zijn.

Dat maakt het de betrouwbare keuze als je reis tussen mei en september valt, wanneer stijgende temperaturen en zware regenval de meeste natuurlijke grotten uithollen, laten vollopen of verzwakken, waardoor parkbeheerders ze sluiten.

De Crystal Ice Cave bij Breiðamerkurjökull ontstaat puur in de winter. Excursies lopen van ongeveer oktober tot april; uiterlijk 1 april stoppen ze en blijven ze het hele dooiseizoen gesloten.

In de warme maanden gutst het smeltwater door kanalen die de grotten uitslijten en laten vollopen, waarna de kou van de herfst en winter het ijs weer stevig maakt.

Welke grot je ook kiest: de gidsen controleren de omstandigheden elke dag opnieuw. Een warme periode met wind en regen kan een doorgang in korte tijd onder water zetten, en zware regenval of een weeralarm kan het pad erheen te gevaarlijk maken.

Tours worden aangepast of geannuleerd zodra het ijs niet meewerkt. Een afgelasting vanwege de veiligheid geeft recht op terugbetaling of een nieuwe datum, waardoor een winterboeking minder risico oplevert dan het lijkt.

Deze widget zet de seizoenen naast elkaar, zodat je in één oogopslag ziet welke trip bij jouw reismaand past.

Leg dit naast je reisdata en de keuze wijst zich vanzelf: een zomertrip betekent Katla en het gletsjermeer vanaf de oever bekijken; een wintertrip opent de Crystal Cave, terwijl de boten dan stil liggen. Kies eerst je seizoen, en pas daarna je grot.

Tour hiervoor

Vanuit Reykjavík: Katla-ijsgrot en dagtour zuidkust4.9★ (215) · Duur 12 uur · Ophalen bij hotel · Gratis annuleren

Vanaf€255Data bekijken →

Hoeveel tijd breng je daadwerkelijk door op het ijs

Dit zijn de eerlijke cijfers. Bij een Katla-tour vanuit Vík duurt de rit in de Super Jeep in totaal zo'n 1 tot 1,5 uur, en binnen in de grot breng je ruwweg 20 tot 30 minuten door, soms bijna een uur.

De wandeling vanaf de parkeerplek is kort: zo'n 1 tot 2 kilometer over oneffen terrein met lichte hoogteverschillen.

De grottours bij Jökulsárlón duren in totaal 2,5 tot 3 uur, waarvan je circa 30 tot 45 minuten binnen in de ijsholte staat.

Bij dagtochten vanuit Reykjavík blijft er relatief nog minder grottijd over: een dag van 10 tot 12 uur bevat diezelfde grottijd van een half uur, terwijl de rest van de dag opgaat aan de busrit en de stops bij de watervallen.

Een gletsjerwandeling draait die verhouding om. Speciale wandelingen op de gletsjers aan de zuidkust geven je 2 tot 2,5 uur aangelijnd op het ijs, na een aanloop van 15 tot 25 minuten over de morene vanaf de parkeerplaats.

Omdat tourbeschrijvingen verschillende dingen meten, kunnen de cijfers elkaar soms lijken tegen te spreken: de ene dagtour naar Katla noemt ongeveer een uur op het ijs voor het hele gletsjergedeelte, terwijl een andere Katla-excursie de wandeling als eenvoudig beschrijft met 20 minuten over een zandpad plus 10 minuten op de gletsjer.

Het eerste getal dekt het totale gletsjerbezoek, het tweede telt alleen de heenweg. Lees dus goed wat er bij elke tour precies wordt meegerekend voor je vergelijkt.

Reizigers die puur voor de grot komen, zeggen steeds hetzelfde: dat korte bezoek is het moment dat je voor altijd bijblijft.

Wie voor deze keuze staat, wil meestal weten hoe fit je moet zijn. Dit is wat de gidsen en ervaren wandelaars erover kwijt willen.

De conclusie uit deze fabels is helder: een beginner kan dit prima doen, zolang je voldoet aan de eisen voor leeftijd en mobiliteit.

Tour hiervoor

Vanuit Vík: Katla-ijsgrot en superjeeptour4.6★ (2,597) · Duur 3 - 12 uur · Ophalen bij hotel · Gratis annuleren

Vanaf€177Data bekijken →

Het zwartgestreepte ijs van Katla of de blauwe kamer van de Vatnajökull

De twee bekendste grotten lijken in niets op elkaar, en dat verschil is puur vulkanisch. Katla ligt onder de Mýrdalsjökull naast de gelijknamige vulkaan, en het ijs bevat zwarte aslagen van eerdere uitbarstingen, afgewisseld met helderblauwe ijsvlakken.

De Crystal Ice Cave in de Breiðamerkurjökull heeft helemaal geen aslagen: sneeuw die eeuwenlang is samengeperst verliest alle zuurstofbellen, waardoor het ijs in diepe saffiertinten oplicht.

Ook praktisch zijn ze heel verschillend. Vík ligt op zo'n 187 kilometer, oftewel 2,5 uur rijden van Reykjavík, terwijl Jökulsárlón ruim vijf uur naar het oosten ligt, zo ver dat je voor de kristalgrot eigenlijk een tussenovernachting nodig hebt.

Katla is kleiner, met lagere gewelven en smallere doorgangen; de grotten in de Vatnajökull zijn doorgaans groter, maar de kristalgrot kan erg druk worden, waardoor bezoeken op piekmomenten kort zijn.

Beide hebben een korte, eenvoudige aanloop: een stukje over oneffen terrein bij Katla en een korte, lichte wandeling naar de ingang bij de Crystal Cave. Eén ding zie je op geen enkele foto: de verandering. IJsgrotten veranderen elk seizoen van vorm doordat smeltwater erdoorheen snijdt en de gletsjer beweegt.

De grot waar jij naar binnen stapt, kan er heel anders uitzien dan op de foto's van vorige winter. Zo kan Katla na een hete zomer veranderen van een omsloten voorjaarstunnel in een open koepel in het najaar.

Wil je beide opties overzichtelijk vergelijken voor je beslist? De onderstaande widget zet de belangrijkste mogelijkheden op een rij.

Gebruik de tabel om de tocht af te stemmen op je verblijfplaats en het seizoen: vanuit Vík en Reykjavík kun je het hele jaar naar Katla, voor de saffierblauwe grot moet je in de winter overnachten in het zuidoosten, en met de gletsjerwandeling breng je de meeste tijd op het ijs door.

Tour hiervoor

Reykjavík: zuidkust en Katla-ijsgrot in kleine groep4.7★ (779) · Duur 10 uur · Ophalen bij hotel · Gratis annuleren

Vanaf€240Data bekijken →

Boeken vanuit Reykjavík of zelf naar Vík rijden

Er zijn twee manieren om Katla te bezoeken, en de keuze hangt vooral af van hoe jij je dag wilt indelen. De dagtours met vertrek uit Reykjavík duren 10 tot 12 uur van vertrek tot terugkomst.

Dat is inclusief de rit over Route 1, tussenstops bij watervallen, de overstap op de superjeep en het bezoek aan de grot. Je kunt ontspannen achteroverleunen en de chauffeur let op het weer, een hele geruststelling op winterse IJslandse wegen.

Zelf rijden geeft je daarentegen maximale vrijheid. Vík ligt op ongeveer 187 kilometer van het centrum van Reykjavík, zo'n 2,5 tot 3 uur rijden bij rustig verkeer. De lokale Katla-tour vanuit Vík duurt circa 3 uur, met meerdere vertrektijden per dag.

Zo bepaal je je eigen tempo, stop je waar je wilt en heb je alle tijd voor de bezienswaardigheden onderweg. Het nadeel is dat je zelf de winterse omstandigheden moet trotseren: plotselinge windstoten, ijzel en het risico dat een sneeuwstorm je plannen dwarsboomt.

Vertrouw niet op het openbaar vervoer: buslijn 52 komt pas om 5 uur 's middags uur aan in Vík, wanneer alle grottours al zijn vertrokken.

Wil je de grot bezoeken zonder zelf te hoeven sturen, dan is de georganiseerde dagtour vanuit Reykjavík de slimste optie. Heb je een huurauto en rijd je met een gerust hart op winterse wegen, kies dan Vík als praktische uitvalsbasis.

Tour hiervoor

Vanuit Reykjavík: Katla-ijsgrot en tour langs de zuidkust4.6★ (223) · Duur 11 uur · Ophalen bij hotel · Gratis annuleren

Vanaf€274Data bekijken →

Welke watervallen en stranden combineer je met het ijs

De bekendste bezienswaardigheden liggen praktisch op een rij langs Route 1, en georganiseerde dagtours nemen ze standaard mee. Een 12-urige Katla-tour vanuit Reykjavík stopt bij Seljalandsfoss en Skógafoss; de 10-urige versie met een kleine groep voegt het zwarte strand van Víkurfjara toe; een 11-urig programma combineert Seljalandsfoss, Skógafoss, Reynisfjara en de ijsgrot.

Als je zelf rijdt, kun je bij elke waterval prima een korte stop van 30 minuten inplannen.

Vertrek tussen 7 am en 7:30 's ochtends uur uit Reykjavík om voor 9 am uur bij Seljalandsfoss te zijn, waarmee je de ergste rijen op de parkeerplaats voor blijft.

Rijd daarna door naar Skógafoss en zorg dat je vóór 8:30 's ochtends uur bij Reynisfjara staat als je de drukte wilt vermijden. Gebruik Vík als handig keerpunt. De zonsopkomst bij Reynisfjara meepikken levert een nagenoeg leeg strand op vóór de eerste tourbussen arriveren, mits je vroeg kunt opstaan.

De echte spelbrekers zijn het daglicht en je eigen uithoudingsvermogen. Een gletsjerwandeling, het vliegtuigwrak en alle watervallen op één dag proppen is gekkenwerk; een reis langs de zuidkust met een gletsjertocht en mooie tussenstops komt over twee dagen veel beter tot zijn recht.

Blijf slapen in Vík en rijd de volgende ochtend door richting Jökulsárlón en Diamond Beach. Zo beleef je de kust echt, in plaats van dat het landschap aan je autoraampje voorbijvliegt.

Tour hiervoor

Vanuit Reykjavík: privétour zuidkust en Katla-ijsgrot5.0★ (2) · Duur 11 uur · Ophalen bij hotel · Gratis annuleren

Vanaf€2.157/groepData bekijken →

Zelf met de auto naar Vík: de weg en de ontmoetingsplekken

De rit loopt 187 kilometer oostwaarts over Route 1 en duurt bij rustig weer ongeveer 2,5 uur. Twee trajecten vragen extra oplettendheid. Hellisheiði, de bergpas tussen Reykjavík en Selfoss, raakt snel spekglad door ijzel.

Op de open vlakte onder de Eyjafjallajökull staat regelmatig een wind met windstoten boven de 25 m/s. Het hele gebied onder de Eyjafjöll en rondom Vík staat berucht om plotselinge, felle valwinden die een auto zo naar de andere weghelft drukken.

Zorg dat je precies weet waar je met de groep afspreekt. De ene touroperator voor Katla vertrekt vanaf het busparkeerterrein achter het gebouw van Icewear Magasin aan de Austurvegur 20, aan de zeekant; een andere verzamelt in de lobby van de Vík Inn.

Wees er in beide gevallen 20 minuten voor vertrek om rustig te parkeren en in te checken. Zie je een andere organisatienaam op de wagen staan dan waar je geboekt hebt? Tours worden soms onderling uitbesteed, dus vraag bij het inchecken gerust even na.

Kijk voor vertrek altijd op umferdin.is voor de actuele wegcondities en webcams, bij het IJslands Meteorologisch Instituut voor het weerbericht en op SafeTravel voor waarschuwingen.

Boek nooit een zuidkusttour voor de ochtend direct na een nachtvlucht: slaapgebrek op deze wegen vergroot de kans op ongelukken aanzienlijk, en een auto uit de berm laten takelen kost handenvol geld. Het onderstaande overzicht weegt de opties tegen elkaar af.

De conclusie over het openbaar vervoer is duidelijk: met een huurauto heb je alle vrijheid om tussen de stops door te stoppen, maar zonder auto is een georganiseerde dagtour de enige manier om de grot op tijd te bereiken.

Tour hiervoor

Vanuit Vík: Katla-ijsgrottour in kleine groep4.4★ (1,344) · Duur 3 uur · Gratis annuleren

Vanaf€159Data bekijken →

Hoe de Katla-dag eruitziet: stap voor stap

Vanuit Vík verloopt de dag in een vast tempo. Als je dat ritme kent, kun je slimmer inpakken en rustiger reizen. Zo zien die drie uur eruit:

Twee dingen die bezoekers altijd bijblijven: de ruige offroadrit hoort echt bij het landschap, en de aanloopwandeling vergt meer energie dan het woord 'eenvoudig' doet vermoeden. Het is weliswaar kort, maar het terrein is ruw en je loopt op stijgijzers.

Kleed je op druipwater: het plafond laat altijd wel wat smeltwater door, dus een waterdichte buitenlaag en een paar droge reservesokken horen absoluut in je rugzak.

Tour hiervoor

Vanuit Jökulsárlón: expeditietour naar ijsgrot en gletsjer4.7★ (225) · Duur 5,5 uur · Gratis annuleren

Vanaf€247Data bekijken →

Wat trek je aan en wat gebeurt er als een storm de tour annuleert?

De paklijst is compact en de regels zijn streng. Touroperators verzorgen het technische materiaal: stijgijzers, helmen en hoofdlampen (bij de Crystal Cave-tochten bij Jökulsárlón), plus een gediplomeerde gletsjergids bij elke grot.

Jij zorgt zelf voor goede kleding en stevig schoeisel, en die controle vooraf is precies waar het soms misgaat. Eén Katla-aanbieder verplicht wandelschoenen en verhuurt die ter plekke; de gletsjertour bij Jökulsárlón eist stugge, hoge schoenen die je enkels omsluiten en weigert soepele schoenen of sneakers resoluut.

Onder je buitenste laag kleed je je in warme lagen met een wind- en waterdichte jas en broek. Er valt altijd smeltwater van het gewelf, onderweg liggen modderige plassen, en handschoenen en een warme muts zet je al vóór het wandelen op.

Van oktober tot april ligt de gemiddelde nachttemperatuur rond de -3 tot 1 °C, dus zorg voor een warme tussenlaag. Van mei tot september is het zachter, maar blijft de waterdichte jas hard nodig. De onderstaande checklist vat alles samen.

Regel die wandelschoenen als eerste, want daarop worden mensen bij het inchecken daadwerkelijk tegengehouden. En dan is er nog het weer. Katla-tours worden afgeblazen bij harde wind boven de 20 m/s, bij zware regenval waardoor paden onderlopen, bij wegafsluitingen of wanneer seismische activiteit het risico op een gletsjeroverstroming vergroot.

Annuleert de touroperator vanwege het weer of gesloten wegen, dan krijg je het volledige bedrag terug of plan je kosteloos om. Zo kost een naderende storm je hooguit een reisdag, maar blijft je geld veilig.

Tour hiervoor

Vanuit Jökulsárlón: Crystal Blue Ice Cave superjeeptour4.5★ (606) · Duur 3 uur · Gratis annuleren

Vanaf€151Data bekijken →

Wat is er nog meer te doen rond Vík en het gletsjermeer?

Rijd vanuit Vík naar het oosten en de kust biedt je genoeg voor een tweede dag.

Het gletsjermeer Jökulsárlón ligt op zo'n drie uur rijden, en reizigers raden aan om na een ijsgrottour langs de oever te wandelen, te kijken hoe de ijsbergen onder de brug over de rivier de Jökulsá door drijven en vervolgens over te steken naar Diamond Beach, waar de ijsschotsen op het zwarte zand liggen.

Op een heldere winternacht met een goede noorderlichtverwachting keren mensen in het donker terug naar de lagune. Als je dat bezoek wilt plannen, zie je in het overzicht hieronder wanneer de boten varen en hoe druk het per maand is.

De druktescores en het aantal sneeuwdagen vertellen hetzelfde verhaal: de lente en het late najaar brengen zowel drukte als sneeuw met zich mee, terwijl de zomer rustig is in de grafiek en ontspannen rijdt.

Ongeacht de maand maken het ijs en de kust een winterbezoek meer dan de moeite waard, ook al varen de boten buiten het seizoen niet.

Dichter bij Vík ligt Gígjagjá, bekend als de Yoda Cave: een opvallende natuurlijke opening zo'n 15 kilometer ten oosten van het dorp die de meeste reiswebsites overslaan.

Op de rit naar het oosten is de wandeling naar de Svartifoss-waterval in Skaftafell een uitstekende tussenstop, met basaltzuilen die boven de waterval uittorenen.

Voor een goede maaltijd is Systrakaffi in Kirkjubæjarklaustur een bescheiden wegrestaurant waar ze uitzonderlijk lekkere beekriddervisfilet en lamsbiefstuk serveren, en in Vík zelf is een koffie bij Skool Beans of een lokale soep ideaal om even op te warmen.

Tour hiervoor

IJsland: 3-daagse tour Golden Circle, gletsjerlagune en ijsgrot4.8★ (106) · Duur 3 dagen · Ophalen bij hotel · Gratis annuleren

Vanaf€845Data bekijken →

Is de Golden Circle de moeite nog wel waard?

Heb je maar weinig tijd in IJsland, dan vult de zuidkust met gemak een compleet reisplan. Wie de knoop doorhakt om de focus hierop te leggen, heeft daar zelden spijt van.

Veel reizigers ervaren de zuidkust als minder volgebouwd en minder overspoeld met toeristen dan de Golden Circle, met meer weidse uitzichten bij de grote bezienswaardigheden. Beiden laten weten dat je niets mist als je de Golden Circle overslaat ten gunste van de kust.

De twee routes spreken een ander type reiziger aan. De Golden Circle is een compact rondje door het binnenland dicht bij Reykjavík met stops als Þingvellir, Geysir en Gullfoss, waar de nadruk ligt op geologie en historie.

De zuidkust is een langere tocht oostwaarts over Route 1 langs een ruige oceaanlijn: Seljalandsfoss, Skógafoss, Reynisfjara, een gletsjer waar je overheen kunt lopen en een grot waar je middenin staat.

Wat de kust wél vraagt, is een volle dag en een vroeg vertrek om alles zonder haasten te zien, en voor de verste parels, zoals het gletsjermeer, is een tweede dag ideaal. Zie de Golden Circle dus vooral als een optie, niet als een verplichting.

Kom je naar IJsland voor de gletsjers, woeste watervallen en zwarte stranden? Besteed je dagen dan aan de zuidkust en de Ringweg naar het oosten; die bekende lus kan altijd nog een andere reis.

Tour hiervoor

Katla-ijsgrot: verlengde tour met gids per superjeep4.8★ (8) · Duur 4 uur · Gratis annuleren

Vanaf€261Data bekijken →